معرفی استاندارد PMBOK

استاندارد PMBOK

معرفی استاندارد PMBOK

استاندارد را به زبان ساده می توان ایجاد یک الگو دانست. استاندارد منجر به نظم ،قاعده ،ضابطه و ارتباطات بهتر می شود.

انجمن مدیریت پروژه ایالات متحده آمریکا که در سال ۱۹۶۹ تاسیس گردید و به جمع آور نظرات مدیران پروژه و مستندسازی آن ها تا سال ۱۹۷۶ پرداخت که در سال ۱۹۸۷ منجر به اولین نسخه از کتاب PMBOK®  (Project Management Body Of Knowledge ) منتشر گردید و در سال ۱۹۹۹ مورد تایید ANSI  قرار گرفت و تا کنون بیش از ۵ ملیون نسخه رسمی به چاپ رسیده است.

کتاب ها

 

ویرایش ششم کتاب PMBOK® در سال ۲۰۱۷ منتشر شد  و دارای ۱۰حوزه دانشی به شرح زیر می باشد:

 

حوره دانشی

گروه‌های فرآیندی

گروه‌های فرایندی، فرایندهای PMBOK® را بر اساس توالی مفهومی آن‌ها دسته‌بندی می‌کنند. در PMBOK® پنج گروه فرایندی وجود دارد:

 

فرآیندی1

 

فرآیندی2

 

حوزه های دانشی

۱-مدیریت یکپارچگی پروژه

مدیریت یکپارچگی پروژه شامل فرآیندها و فعالیت‌های مورد نیاز برای شناسایی، تعریف، ترکیب، جمع آوری و هماهنگی فرآیندهای مختلف و فعالیت‌های مدیریت پروژه، درون گروه‌های فرآیندی می‌باشد. در زمینه مدیریت پروژه، یکپارچگی شامل خصوصیاتی مانند اتحاد، ادغام کلیات و اقدامات جامعی است که برای تکمیل پروژه، مدیریت موفق انتظارات ذی‌نفعان و تأمین نیازمندی‌ها، ضروری می‌باشد. مدیریت یکپارچگی پروژه، تضمین کننده تصمیمات در خصوص تخصیص منابع، مقایسه بین گزینه‌های موجود و اهداف رقابتی و مدیریت روابط متقابل بین حوزه های دانش مدیریت پروژه است. فرآیندهای مدیریت یکپارچگی پروژه شامل موارد زیر می‌شوند:

  • تهیه منشور پروژه
  • تدوین بیانیه مقدماتی محدوده پروژه
  • تدوین برنامه مدیریت پروژه
  • هدایت و مدیریت اجرای پروژه
  • پیگیری و کنترل کار پروژه
  • کنترل یکپارچه تغییرات
  • خاتمه پروژه

۲-مدیریت محدوده پروژه

مدیریت محدوده پروژه، شامل فرآیندهای مورد نیاز جهت اطمینان از اینکه پروژه شامل کارهای مورد نیاز و فقط کارهایی مورد نیاز برای تکمیل موفقیت آمیز پروژه می‌باشد. اساساً مدیریت محدوده پروژه در رابطه با تعریف و کنترل آنچه در پروژه وجود دارد و آنچه وجود ندارد، است. فرآیندهای مدیریت محدوده شامل موارد زیر می‌شوند:

  • برنامه‌ریزی محدوده
  • تعریف محدوده
  • ایجاد WBS
  • ممیزی محدود

۳-مدیریت زمان پروژه

مدیریت زمان پروژه، مجموعه فرآیندهای مورد نیاز جهت تکمیل پروژه در زمان معین می‌باشد. فرآیندهای مدیریت زمان پروژه شامل موارد زیر است:

  • تعریف فعالیت‌ها
  • توالی فعالیت‌ها
  • برآورد منابع فعالیت
  • برآورد مدت زمان فعالیت
  • تهیه زمان بندی
  • کنترل زمان بندی

۵- مدیریت هزینه پروژه

مدیریت هزینه پروژه شامل فرآیندهایی در خصوص برآورد هزینه، برنامه‌ریزی بودجه و کنترل هزینه است به نحوی که پروژه در چارچوب بودجه مصوب تکمیل شود. فرآیندهای مدیریت هزینه پروژه شامل موارد زیر است:

  • برآورد هزینه
  • برنامه ریزی بودجه
  • کنترل هزینه

۵- مدیریت کیفیت پروژه

فرآیندهای مدیریت کیفیت پروژه شامل تمام فعالیت‌های اجرایی سازمان هستند که سیاست‌ها، اهداف و مسئولیت‌های مربوط به کیفیت را در جهت برآورده شدن نیازهای مورد تعهد پروژه تعیین نماید. این فرآیندها، سامانه مدیریت کیفیت را با استفاده از سیاست‌ها، رویه‌ها و فرآیندهای برنامه‌ریزی کیفیت، تضمین و کنترل کیفیت، به همراه فعالیت‌های بهبود دائمی فرآیند که در صورت نیاز انجام می‌شوند، اجرا می‌نماید. فرآیندهای مدیریت کیفیت پروژه شامل موارد ذیل می‌باشد:

  • برنامه ریزی کیفیت
  • انجام تضمین کیفیت
  • انجام کنترل کیفیت

 

 

۶- مدیریت منابع پروژه

مدیریت منابع شامل فرآیندهایی است که تیم پروژه  و کلیه منابع پروژه را سازماندهی و مدیریت می‌نماید. منابع پروژه شامل افراد و تجهیزاتی است که نقش‌ها و مسئولیت‌هایی به منظور تکمیل پروژه به ایشان تخصیص داده شده است. هنگامی‌که در مورد نقش‌ها و مسئولیت‌های تخصیص داده شده سخن به میان می‌آید منظور آنست که منابع بیشترین میزان درگیری را با برنامه‌ریزی پروژه و تصمیم گیری داشته باشند. لازم به ذکر است نوع و تعداد منابع پروژه با پیشرفت پروژه می‌تواند تغییر نماید. فرآیندهای مدیریت منابع پروژه شامل موارد ذیل می‌باشد:

  • برنامه‌ریزی منابع
  • جذب منابع پروژه
  • بهبود منابع پروژه
  • مدیریت منابع پروژه

۷- مدیریت ارتباطات پروژه

مدیریت ارتباطات پروژه، حوزه‌ای از دانش است که فرآیندهای مورد نیاز جهت اطمینان از تولید، جمع آوری، توزیع، نگهداری، بازیابی به موقع و مناسب اطلاعات پروژه را فراهم می‌آورد. فرآیندهای مدیریت ارتباطات پروژه، روابط مهم و بحرانی را بین افراد و اطلاعات برقرار می‌کند که این اطلاعات برای برقراری روابط موفق، لازم و ضروری است. ممکن است مدیران پروژه زمان بسیار زیادی را برای ارتباط با تیم پروژه، ذینفعان، مشتریان و متولیان صرف نمایند. هر یک از اعضای درگیر در پروژه باید از چگونگی تأثیری که ارتباطات بر کل پروژه می‌گذارد، به طور کامل اطلاع داشته باشند. فرآیندهای مدیریت ارتباطات پروژه شامل موارد ذیل است:

  • برنامه‌ریزی ارتباطات
  • توزیع اطلاعات
  • گزارش‌دهی عملکرد

 

۸-مدیریت ریسک پروژه

مدیریت ریسک پروژه شامل فرآیندهای مربوط به برنامه‌ریزی، شناسایی، تجزیه و تحلیل، پاسخگویی، هدایت و کنترل ریسک در پروژه می‌باشد. بیشتر این فرآیندها در طول اجرای پروژه به هنگام می‌شوند. هدف از مدیریت ریسک پروژه افزایش احتمال و اثر وقوع اتفاق‌های مثبت و کاهش احتمال و اثر وقوع اتفاق‌های منفی برای پروژه می‌باشد.

  • فرآیند مدیریت ریسک پروژه شامل موارد زیر می‌باشد:
  • برنامه ریزی مدیریت ریسک
  • شناسایی ریسک
  • تجزیه و تحلیل کیفی ریسک
  • تجزیه و تحلیل کمی ریسک
  • برنامه‌ریزی پاسخ به ریسک
  • کنترل و هدایت ریسک

۹-مدیریت تدارکات پروژه

مدیریت تدارکات پروژه شامل فرآیندهایی برای خرید یا دریافت محصولات، خدمات یا نتایج مورد نیاز از خارج تیم پروژه به منظور انجام کار می‌باشد. این فصل دو جنبه متفاوت از تدارکات را نشان می‌دهد. به این ترتیب که سازمان می‌تواند به عنوان خریدار یا فروشنده محصول، خدمت یا نتایج قرارداد تلقی شود. مدیریت تدارکات پروژه شامل مدیریت قراردادها و فرآیندهای کنترل یکپارچه تغییرات مورد نیاز برای مدیریت قراردادها یا سفارش‌های خرید می‌باشد. همچنین، مدیریت تدارکات پروژه شامل مدیریت هر قراردادی است که خارج سازمان ایجاد شده و پروژه را از سازمان اجرائی دریافت می‌کند و مدیریت تعهدهایی، که برای تیم پروژه وسیله قرارداد مشخص شده است، را نیز بر عهده دارد. مدیریت تدارکات پروژه شامل فرآیندهای ذیل است:

  • برنامه‌ریزی خرید یا مالکیت
  • برنامه‌ریزی قرارداد
  • درخواست برای پاسخ‌های فروشنده
  • انتخاب فروشندگان
  • مدیریت قرارداد
  • خاتمه قرارداد

۱۰- مدیریت ذینفعان پروژه

 فرآیندهایی که برای شناسایی کلیه افراد یا سازمان‌های تحت تأثیر پروژه، تحلیل انتظارات سهامداران و تأثیر آن بر پروژه، توسعه استراتژی مدیریت مناسب برای مؤثر درگیر شدن سهامداران در تصمیمات و اجرای پروژه نیاز است. مدیریت ذینفعان پروژه شامل فرآیندهای زیر است:

  • برنامه مدیریت ذینفعان
  • شناسایی و ثبت ذینفعان
  • تجزیه وتحلیل ذی نفعان